Dieta ketogeniczna a stłuszczenie wątroby – co pokazuje najnowsze badanie kliniczne?

Stłuszczenie wątroby dotyka coraz większej liczby Polaków, szczególnie osób z nadwagą i zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Przez lata standardowym zaleceniem dietetycznym w profilaktyce i leczeniu tego schorzenia była dieta śródziemnomorska lub niskotłuszczowa. Najnowsze badanie kliniczne opublikowane w sierpniu 2026 roku w prestiżowym czasopiśmie Cell Metabolism stawia jednak tę praktykę pod poważnym znakiem zapytania.

Dieta ketogeniczna a stłuszczenie wątroby – co pokazuje najnowsze badanie kliniczne?

Stłuszczenie wątroby dotyka coraz większej liczby Polaków, szczególnie osób z nadwagą i zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Przez lata standardowym zaleceniem dietetycznym w profilaktyce i leczeniu tego schorzenia była dieta śródziemnomorska lub niskotłuszczowa. Najnowsze badanie kliniczne opublikowane w sierpniu 2026 roku w prestiżowym czasopiśmie Cell Metabolism stawia jednak tę praktykę pod poważnym znakiem zapytania.

Na czym polegało badanie?

Badanie przeprowadził zespół dr. Samuela Kleina z Washington University School of Medicine. Wzięły w nim udział 42 osoby z otyłością, stanem przedcukrzycowym i stłuszczeniem wątroby — połączeniem schorzeń, które według metaanaliz dotyczy ponad połowy populacji z otyłością [2].

Najistotniejszą zaletą tego badania była jego wyjątkowa wiarygodność metodologiczna. Większość badań dietetycznych opiera się na deklaracjach uczestników dotyczących spożywanych posiłków – metoda notorycznie zawodna, gdyż ludzie systematycznie zaniżają spożycie kalorii. W tym eksperymencie całe jedzenie dostarczali badacze, a cotygodniowe spotkania z dietetykiem zapewniały ścisłe przestrzeganie zaleceń.

Uczestników losowo przydzielono do jednej z trzech grup:

• Dieta ketogeniczna: 4% kalorii z węglowodanów, 73% z tłuszczu
• Dieta śródziemnomorska: 50% węglowodanów, 35% tłuszczu
• Dieta niskotłuszczowa oparta na roślinach: 70% węglowodanów, 15% tłuszczu

Kaloryczność dobrano tak, by każda grupa straciła około 10% masy ciała w ciągu 4–5 miesięcy. Ten zabieg był celowy – badacze chcieli sprawdzić, czy skład diety ma znaczenie niezależnie od samej utraty wagi [1].

Trzy diety, ten sam spadek wagi – zupełnie różne wyniki zdrowotne

Wszystkie trzy grupy osiągnęły identyczny cel wagowy – około 10% redukcji masy ciała. Na tym podobieństwa się kończą.

Zawartość tłuszczu w wątrobie zmniejszyła się w grupie na diecie ketogenicznej średnio o 67%, wobec 45% w grupach stosujących dietę śródziemnomorską i niskotłuszczową. To prawie półtora raza większa redukcja przy identycznej utracie wagi! [1].

Jeszcze bardziej wymowne były wyniki dotyczące stanu przedcukrzycowego. Po zakończeniu badania, około połowa uczestników z grupy ketogenicznej przestała spełniać kryteria tego schorzenia. W grupie śródziemnomorskiej odsetek ten wyniósł tylko 29%, a w grupie niskotłuszczowej – zaledwie 7%. Oznacza to ponad siedmiokrotną różnicę między dietą ketogeniczną a niskotłuszczową, mimo identycznej utraty wagi [1].

Dlaczego keto działa skuteczniej na wątrobę?

Badacze wskazują na rolę glukagonu – hormonu wydzielanego przez trzustkę, którego poziom wzrósł najbardziej właśnie w grupie ketogenicznej. Glukagon sygnalizuje wątrobie, by spalała zgromadzony tłuszcz zamiast go magazynować. Jednocześnie w tej samej grupie odnotowano największy spadek poziomu insuliny we krwi, co dodatkowo sprzyja redukcji tłuszczu wątrobowego [1].

Jak podkreśla dr Samuel Klein, autor korespondencyjny badania: ograniczenie węglowodanów może wywierać istotne działanie terapeutyczne na metabolizm, wykraczające poza sam efekt utraty masy ciała. Innymi słowy – liczy się nie tylko to ile jemy, ale co jemy.

Keto a cholesterol – zaskakujący wynik

Mimo że grupa ketogeniczna spożywała zdecydowanie najwięcej tłuszczu spośród wszystkich trzech grup, nie odnotowano u niej wzrostu cholesterolu ani innych tłuszczów we krwi. Jak przyznaje pierwszy autor badania, dr Max Petersen, był to najbardziej zaskakujący wynik całego eksperymentu – przeczy on powszechnemu założeniu, że dieta bogata w tłuszcz musi automatycznie pogarszać profil lipidowy [1].

Ograniczenia badania

Rzetelna ocena wyników wymaga uwzględnienia ograniczeń. Badanie objęło 42 osoby i trwało 4–5 miesięcy – to zbyt mała próba i stosunkowo krótki okres, by wyciągać ostateczne wnioski kliniczne. Nie wiadomo też, czy efekty utrzymują się dłużej ani czy wyniki przekładają się na osoby bez konkretnych schorzeń objętych badaniem. Sami autorzy podkreślają potrzebę dalszych, większych badań [1].

Mimo to kontrolowane warunki eksperymentu – pełne zapewnienie posiłków przez badaczy – czynią go znacznie wiarygodniejszym niż typowe badania ankietowe.

Praktyczne wnioski

Badanie dostarcza solidnych przesłanek, by poważnie rozważyć dietę ketogeniczną jako narzędzie terapeutyczne u osób ze stłuszczeniem wątroby i stanem przedcukrzycowym – szczególnie gdy inne podejścia dietetyczne nie przyniosły oczekiwanych efektów. Dla osób zainteresowanych wdrożeniem diety ketogenicznej bardzo ważne jest zapewnienie odpowiedniej jakości produktów spożywczych – bez ukrytych cukrów i z właściwym profilem tłuszczowym. Sprawdzone produkty dla osób na diecie keto znajdziesz w wyspecjalizowanych sklepach, takich jak podketo.pl.

Przed zmianą sposobu żywienia, szczególnie przy istniejących schorzeniach metabolicznych, zawsze należy skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem.

Podsumowanie

Badanie z Cell Metabolism (sierpień 2026) pokazuje, że przy identycznej utracie wagi dieta ketogeniczna:

• Zmniejszyła tłuszcz w wątrobie o 67% wobec 45% przy pozostałych dietach [1]
• Pomogła ~50% uczestników wyjść ze stanu przedcukrzycowego wobec 29% i 7% w pozostałych grupach [1]
• Nie spowodowała wzrostu cholesterolu mimo najwyższego spożycia tłuszczu [1]

Skład diety ma znaczenie — niezależnie od liczby na wadze.

Źródła:

[1] Petersen MC, Smith GI, Farabi SS, Palacios HH, Shankaran M, Hellerstein MK, Patterson BW, Klein S. Effect of diet macronutrient content on the cardiometabolic response to weight loss: a randomized clinical trial. Cell Metabolism. 2026 Aug 27. DOI: 10.1016/j.cmet.2026.07.020

[2] Amini-Salehi E, Letafatkar N, Norouzi N, et al. Global Prevalence of Nonalcoholic Fatty Liver Disease: An Updated Review Meta-Analysis comprising a Population of 78 million from 38 Countries. Archives of Medical Research. 2024;55(6):103043. PMID: 39094335

Treść artykułu ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Przed zmianą diety lub suplementacji skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem.